free web hosting | free hosting | Business Web Hosting | Free Website Submission | shopping cart | php hosting
HODSPUR, HAMILCAR, HORSA, HADRIAN & HENGIST

'Clik' here for Englisch version

DE GEALLIEERDE PARATROEPER TRANSPORTER

Na de Eerste Wereldoorlog wordt de Duitsers, bij het verdrag van Versailles, verboden (gemotoriseerde) vliegtuigen te bezitten of te opereren. Dit resulteert er in dat Duitsland zich gaat toeleggen op het onderzoeken naar het militaire gebruik en inzetbaarheid van zweefvliegtuigen. In navolging van deze experimenten zien Groot Brittannië en de Verenigde Staten ook mogelijkheden om op een goedkope manier grote aantallen troepen en voorraden achter vijandelijke linies te brengen.

De General Aircraft Hotspur

De eerste echte Britse transportzwever is een door General Aircraft Ltd te Feltham gebouwd toestel. Het maakt als eerste een geslaagde proefvlucht op 5 november 1940. De eerste Hotspur die gereed is voor operationeel gebruik, arriveert op 6 februari 1941 op Ringway. Er is ruimte voor acht manschappen in volle uitrusting of een kleine 1000 kg aan vrachtgewicht.

Technische gegevens: General Aircraft Hotspur

Spanwijdte: 14 m, Lengte: 12 m, Volledig startgewicht: 1650 kg Totaal gebouwd: 1015


De General Aircraft GAL49 'Hamilcar'

De specificatie X.27/40 vroeg naar een zwever die een lichte tank zou moeten kunnen vervoeren. Dit was niet een nieuwe idee om zwaar geschut te verplaatsen via de lucht. Al in 1935 vervoerden de Russen een T-37 tank op een pallet onder een TB-3 bommenwerper. Het contract voor de nieuw te bouwen transportzwever gaat naar General Aircraft Ltd. Met de aanduiding GAL49 wordt de zwever al snel tot ‘Hamilcar’ hernoemt, naar de beroemde Cartaanse generaal en vader van Hannibal. Op 27 maart 1942 maakt het toestel haar eerste vlucht.

Er konden veertig manschappen achter in het toestel plaatsnemen, al gebeurde dat zelden, de voornaamste lading was de lichte Tetrarch tank. Door het zware gewicht wordt de Halifax Mk III als sleper aangewezen. Tijdens D-Day worden 70 Hamilcars ingezet. Er wordt ook een gemotoriseerde versie ontworpen, de Mk X. Uitgerust met twee Bristol Mercury motoren worden er twintig gebouwd maar nooit operationeel ingezet.

Technische gegevens: General Aircraft Hamilcar

Bemanning: 2, Spanwijdte: 33.5 m, Lengte 20.3 m, Hoogte 6.17 m Startgewicht: 16.329 kg, Lading: 7000 kg Totaal gebouwd: 412


Een Halifax trekt een Horsa

De Airspeed A.S.51 & A.S.85 'Horsa'

De Airspeed A.S.51 'Horsa' zal de meest gebouwde Britse transport zwever worden. De A.S.51 wordt ontwikkeld gedurende 1940 onder de Specificatie X.26/40. Er worden zeven prototypen gebouwd, vijf door Airspeed en twee door Fairey. Op 12 september 1940 wordt de eerste proefvlucht gemaakt met een Horsa achter een Whitley bommenwerper. De eerste militaire actie ziet de A.S.51 als 2 Horsa's worden ingezet voor een commando-raid op de 'zwaar water centrale' nabij Rjukan, Noorwegen. Twee Halifaxen en Horsa's, bemand door een groep vrijwilligers van de Royal Engineers vertrekken op 19 november 1942 vanaf een Schots vliegveld. Helaas gaan beidde zwevers verloren en één Halifax. Van de eerste Horsa worden de negen overlevenden, van de 17 inzittenden, vergiftigt of doodgeschoten door de Duitsers. Van de tweede Horsa komen bij de crash drie om en de anderen worden op bevel van Hitler vermoord. De volgende operatie voor de Horsa komt op 10 juli 1943, als 27 A.S.51 toestellen als onderdeel van 140 zwevers, Waco Hadrians en Horsa's, worden ingezet tijdens de invasie van Sicillië. Niet alleen de Halifax wordt gebruikt als sleeptoestel, ook de Short Stirling wordt hier onder andere voor ingezet.

Airspeed A.S.51 'Horsa'

Technische gegevens: A.S.51, Horsa Mk I

Bemanning: 2 & 20 à 25 manschappen, Spanwijdte: 26.8 m, Lengte: 20.4 m, Hoogte: 5.9 m

Leeggewicht: 3797 kg, Startgewicht: 7031 kg, Zweefsnelheid: 161 km per uur

Technische gegevens: A.S.58, Horsa Mk II (opendraaiende neus)

Bemanning: 2 & 20 à 25 manschappen, Spanwijdte: 26.8 m, Lengte: 20.7 m, Hoogte: 6.2 m

Leeggewicht: 3797 kg, Startgewicht: 7144 kg, Zweefsnelheid: 161 km per uur

Totaal aantal gebouwd: 3792 (2231 Mk I's & 1561 Mk II's)


6 JUNI 1944, D-DAY

Beroemd zijn de Horsa's geworden door een scène uit 'The Longest Day' waarin enkele van deze toestellen met donderend geweld landden naast de brug over het Caen kanaal, die later de naam 'Pegasus' zal krijgen naar het embleem van het Britse 6th Airborne Division.

Links de Horsa's nabij Pegasusbrug, rechts, Major Howard's buste op de LZ (foto Jos Pangels)

Na drie voorbereidende acties komen om half vier in de ochtend van de 6de juni, 68 Horsa's met versterkingen van het 6th Airborne Division, aangevuld met 4 Hamilcars. Door de straffe zijwind bereiken 47 Horsa's en 2 Hamilcars hun opgegeven 'landingzone' (LZ), de rest raakt verspreidt over het hele gebied rond de Orne en de Dives. Later op de dag landden er nog eens 250 zwevers, meest Horsa's, die bij daglicht 7.500 manschappen in de strijd brengen. Niet alleen maken de Britten gebruik van de Horsa, ook de luchtlandingsdivisies van het Amerikaanse 82ste en 101ste maken dankbaar gebruik van de Airspeed Horsa.

Een Horsa gereed voor vertrek

In de nacht, rond 04.00 uur, landden 52 zweefvliegtuigen in de Amerikaanse sector. Gehinderd door ‘Rommels-asperges’ (staande palen in de weilanden, speciaal tegen zwevers), en aarden wallen waren de landingen vol risico’s. In de LZ ‘E’, nabij Viervile en St-Marie-du-Monde komt brigade-generaal Donald F. Pratt, de eerste hoge officier die sneuvelde op D-Day. Later de die dag, rond 21.00 uur volgt een groep van 32 zwevers. Vanwege de grote verliezen worden daarna geen zweefvliegtuigen meer overgestuurd, de rest van het 101ste Airborne Division wordt met landingsvaartuigen overgezet. Ook van het 82st komen in de nacht rond 04.00 uur 52 zwevers aan hun landingsgebieden iets ten noordoosten van St-Mere-Eglise, en ook rond 21.00 uur die avond krijgen deze versterking van 76 zwevers, en om 23.00 uur nog een landing van 100 zwevers. Helaas zijn ook hier de verliezen groot, 300 piloten en manschappen worden uitgeschakeld vanwege het luchtafweer en crashen. In totaal waren er 310 zwevers naar de Amerikaanse sector gebracht. Het 101ste en 82ste vallen de eerste dag 1200 slachtoffers.


De Waco CG-4A (Hadrian)

Het werkpaard onder de zwevers die de Verenigde Staten tijdens de Tweede Wereldoorlog gebruikt is de Waco CG-4A (C = Combat, G = Glider, 4A = Model). Waco Aircraft Company in Troy, Ohio bouwt een toestel met een houten vloer, een staal gelast frame overspannen met doek. Via de omhoog scharnierende cockpit kunnen er een dertien tal manschappen, een jeep of 75 mm kanon naar binnen. De zwever is verre van een schoonheid, maar de toestellen zijn voor eenmalig gebruik en worden na de landing vernietigd of achtergelaten. Proefvluchten starten in 1942. Vijftien maatschappijen beginnen daarop met de productie van de CG-4A. Als de CG-4A in Groot Brittannië arriveert krijgt het daar de bijnaam ‘Hadrian’.

De eerste actie ziet de CG-4A tijdens de invasie van Sicillië. Tijdens D-Day maakt het 82st en 101st Airborne Division grootschalig gebruik van de CG-4A. 53 CG-4A’s en 32 Horsa zwevers landden rond Carentan en brengen op deze manier 313 man versterking naar de Normandië.

Technische gegevens: Waco CG-4A 'Hadrian'

Bemanning: 2, Spanwijdte: 25 m, Lengte 14 m, Startgewicht: 3400 kg, Totaal gebouwd: 13.000


17 september 1944, MARKET GARDEN

17 September 1944 startten 588 Horsa's, 58 Hamilcars met (tanks) en 4 CG-4A Hadrians om het 1st Airborne Division nabij Arnhem te brengen. Het was een verloren strijd. Na vier dagen maken de hardnekkige tegenstand van de Duitse troepen dat de geallieerde inspanningen voor niks zijn geweest. Van de Glider Pilot Regiment sneuvelen 23 officieren en 124 onderofficieren, 31 officieren en 438 onderofficieren raken krijgsgevangen. Deze groep mannen was verantwoordelijk voor het overvliegen van 660 zwevers, met 4500 manschappen, 95 kanonnen en 544 jeeps of ander zwaar materieel. Een waarlijk enorme prestatie.

Tussen oktober 1944 en januari 1945 worden door C-47's verschillende zwevers geborgen op een spectaculaire mannier. Om opnieuw ingezet te kunnen worden tijdens de oversteek van de Rijn in Duitsland in maart 1945.


Slingsby Hengist

De Slingsby Hengist wordt ontwikkeld in het geval de Horsa toch niet aan de verwachting zou voldoen. Als er achttien geproduceerd zijn, wordt de productie gestopt.


24 maart 1945, Operation VARSITY

De laatste grote luchtlandingsoperatie, het oversteken van de Rijn in Duitsland, was op 24 maart 1945. Het zou niet alleen de grootste luchtlanding worden, ook de meest succesvolle. In totaal namen 1572 transportvliegtuigen, 1326 zwevers en 899 escortejagers aan de operatie deel. Daarbij waren er ook nog eens 2153 andere jachtvliegtuigen actief ter verdediging van de oostelijke sector. Het 17th Airborne Division was de enige divisie dat die dag per parachute sprong. Het 13th werd in reserve gehouden, maar was niet nodig, De Duitse troepen waren geheel overrompeld door de kracht van de geallieerde aanval.

Links de cockpit van een Horsa, rechts die van de Waco (beide in restauratie)

Keer terug naar boven

Home-page 'Slagveld Normandië'

GA TERUG